Het oergevoel van Lara Vos

Wie voor het eerst met de beelden van kunstenaar Lara Vos wordt geconfronteerd, ziet niet alleen intrigerende kunstwerken, maar ook dat haar werkwijze als zodanig heel ongebruikelijk is. Haar beelden zijn eigenzinnig en volkomen intuïtief, hoewel ze met grote precisie en vakmanschap gemaakt zijn. Dat lijkt een contradictio in terminus, maar bij Lara werkt het. Haar beelden zijn niet aan tijd of plaats gebonden, ze lijken voort te komen uit een soort oergevoel. Het materiaal is altijd koper en hoewel dat tegenwoordig geweldig in de mode is ( je hoeft maar naar een willekeurig woonprogramma te kijken) heeft het bij Lara niks modieus. De structuur van het materiaal past bij haar, het is vrouwelijk en zacht, maar tegelijkertijd ook stoer en mannelijk, alweer die tegenstelling. Haar beelden dragen, ook door de keuze van het materiaal, van meet af aan de yin en yang in zich, het zich moeiteloos naar elkaar voegen en in elkaar opgaan van tegengestelde krachten.

Werkplaats
In haar atelier in Hengelo is die ogenschijnlijke tegenstelling ook zichtbaar. Lara moet er zelf om lachen. “Ja, dit is een stoere werkplek met al die tangen en scharen, maar dan wel weer met roze vloerbedekking. Dat hoort kennelijk bij mij.” Ze heeft een heerlijke ruime werkplaats aan huis met openslaande tuindeuren. Dat is fijn, want zo kan ze een oogje op haar twee spelende kinderen houden terwijl ze werkt. Ze moet het wel combineren, want ze heeft altijd wel een beeld in haar hoofd dat eruit wil, of het nu haar vrije werk is of de toegepaste kunst, die ze ook maakt: sieraden, kaarsenhouders en vaasobjecten. En altijd blijft ze haar materiaal koper trouw. Daarvoor struint ze bedrijven af die soms geweldige partijen hebben liggen. Laatst heeft ze een partij groen koper op de kop getikt, echt een geluksmoment.

Amerika
Haar opleiding kreeg Lara in Amerika. Aan de Midwestern State University in Texas, waar ze indertijd door haar toenmalige man terecht kwam. Hij was F16 vlieger en moest in de USA jachtvliegers opleiden. Zodoende kwam Lara in Wichita Falls terecht. Ze had al een gedeeltelijke opleiding aan de Design Academie in Eindhoven achter de rug, maar in Texas werd haar talent gevormd en ontwikkeld op het Fine Art Department van de universiteit. “Ik deed voor mijn minor keramiek en voor mijn major beeldhouwen,” vertelt Lara. “Als de keramiek stond te drogen, begon ik in een andere ruimte aan de beelden. Mijn inspiratie vond ik in het kurkdroge, uitgestrekte Texaanse landschap. De vorm van de koeienschedels, die daar weer symbool voor staan, boeiden mij vooral.”

Anti-kraak
“Ik heb daar knetterhard gewerkt, had er geen baantje bij zoals de meeste studenten en ben cum laude afgestudeerd. Maar ik heb wel voor alle jongens van de opleiding hun auto’s beschilderd. Het hele tweedehandse wagenpark reed rond met van onder tot boven koeien, tulpen en wulpse dames in T-shirts.

Daar haalde ik regelmatig de krant mee. In de zomermaanden deed ik de andere vakken, zoals Engels en geschiedenis, die daar verplicht waren. Ik was de enige Nederlandse op de universiteit en een ‘officers wife.’ Dus al die meiden van de uni wilden met me mee naar de basis. Die wilden allemaal een vlieger. Het was een hele leuke tijd!” Na drieënhalf jaar ging Lara terug naar Nederland. “Ik  heb een paar jaar anti- kraak gewoond en gewerkt, in Goor, maar ook in Hengelo. Daar kwam ik Dick, mijn huidige man, tegen. Mijn werk is daardoor wel veranderd. Dat zie je vooral in het werk vóór en na de kinderen.”

Balans
“Ik zoek altijd de balans tussen het vrouwelijke en het mannelijke, dat intrigeert me. Dat zie ik terug in de schedels, maar ook in de oervormen, de venus- en vruchtbaarheidssymbolen, die ik maak. Ze ontstaan onbewust. Door de eeuwen heen hebben mensen overal ter wereld vruchtbaarheidsbeeldjes gemaakt. De vorm kan eindeloos worden geïnterpreteerd en is van alle tijden. Als je de symboliek wilt zien, zie je ook dat de schedels, die voor het manlijke staan en de vrouwelijke oervormen een symbiose vormen. De vorm van een schedel met hoorns lijkt op die van de vrouwelijke eileiders.”

“Een tijdje geleden woonde ik een lezing bij van godsdiensthistoricus en theoloog Anine van der Meer over vrouwenkunst en het was net of alles op z’n plek viel. Zij legde mij mijn werk in één avond uit. Dat was een enorme bevestiging dat ik niet alleen maar vrouwelijke delen maak, maar dat het een duidelijke symboliek betreft. Het is heel oer, de manier waarop het ontstaat, maar de techniek is ambachtelijk. Als kind speelde ik graag met meccano en dat vind je ook terug in mijn werk. Naast het snijden en lassen van de koperplaat maak ik duizenden gaatjes in de vormen, die ik daarna weer assembleer, door ze aan elkaar te naaien met dun koperdraad. Mijn werk is misschien prikkelend, maar nooit plat. Het is een onbewust proces dat gaandeweg verrast. Het komt heel diep uit mezelf.”

(tekst: Feya Wouda)

Opleiding

1992-1995 Midwestern State University, Wichita Falls, Texas, USA; Cum Laude. specialisatie: sculpturen en keramiek.

1989-1991 Academie Industriële Vormgeving Eindhoven (nu Design Academy)

Onderscheidingen

1994 Outstanding Graduating Senior Nomination, MSU, USA
Midwestern State University Dean’s List
1992-1994 Robert and Gene Roth Fine Arts Scholarship,
MSU, USA
1993 MSU Honor Roll, USA